Demografisanje o prostornim podacima

U organizaciji Društva demografa Srbije, 18. juna 2026. godine u Naučnom klubu Centra za promociju nauke održana je treća tribina iz serijala „Demografisanje“, pod nazivom „Prostorne interpretacije – šta nam govore GRID podaci?“. Tribina je okupila stručnjake iz oblasti demografije, prostornog planiranja i zvanične statistike, sa ciljem da otvori razgovor o savremenim prostornim podacima i njihovoj ulozi u razumevanju demografskih i prostornih procesa.

Nakon kraćeg pozdravnog obraćanja dr Vladimira Nikitovića, predsednika DDS, tribinu je moderirala dr Vlasta Kokotović Kanazir, naučni saradnik Geografskog instituta „Jovan Cvijić“ SANU. U razgovoru su učestvovali panelisti: dr Marija Drobnjaković, viši naučni saradnik Geografskog instituta „Jovan Cvijić“ SANU, dr Nikola Krunić, naučni savetnik Instituta za arhitekturu i urbanizam Srbije i Milutin Radenković, stručni saradnik Republičkog zavoda za statistiku.

Prvi deo tribine bio je posvećen predstavljanju Geoportala Republičkog zavoda za statistiku i mogućnostima koje pružaju GRID podaci. Učesnici su imali priliku da se upoznaju sa načinom na koji se prostorni statistički podaci prikupljaju, organizuju i čine dostupnim istraživačima i široj javnosti, kao i sa novim analitičkim mogućnostima koje ovakav pristup otvara.

Centralni deo razgovora vodio se o DEGURBA metodologiji, međunarodnom okviru za klasifikaciju urbanih i ruralnih područja zasnovanom na GRID podacima. Panelisti su razmatrali razloge za uvođenje ovakvog pristupa, njegove prednosti u odnosu na tradicionalne administrativne podele prostora, ali i izazove koje donosi njegova primena u zemljama sa specifičnom mrežom naselja, poput Srbije. Posebna pažnja posvećena je pitanju u kojoj meri savremene metodologije uspevaju da prepoznaju prostorne i funkcionalne specifičnosti naselja, kao i mogućnostima njihovog unapređenja kroz povezivanje statističkih podataka sa iskustvima prostornog planiranja i demografskih istraživanja.

U završnom delu tribine razgovaralo se o praktičnoj primeni GRID podataka i DEGURBA metodologije u naučnim istraživanjima, prostornom planiranju i kreiranju javnih politika. Istaknuto je da ovakvi podaci omogućavaju detaljnije sagledavanje obrazaca naseljenosti, preciznije planiranje infrastrukture i javnih usluga, kao i bolje razumevanje procesa urbanizacije, suburbanizacije i depopulacije. Istovremeno, panelisti su ukazali na potrebu pažljive interpretacije rezultata i prilagođavanja međunarodnih metodoloških okvira specifičnostima nacionalnog prostora.

Nakon panel diskusije usledio je razgovor sa publikom, tokom kojeg su otvorena brojna pitanja o budućem razvoju prostorne statistike, primeni GRID podataka u istraživanjima i mogućnostima njihove šire upotrebe u planiranju održivog razvoja. U razgovoru su, između ostalih, učestvovali predstavnici naučne zajednice i stručnjaci iz državnih institucija koje se bave prostornim podacima.

Naše tribine „Demografisanje“ nastavljaju da okupljaju istraživače i stručnjake iz različitih oblasti, podstičući interdiciplinarni dijalog o aktuelnim demografskim i razvojnim temama i približavajući savremena naučna saznanja široj javnosti.

Foto i video: DDS

Objavljeno 11. jula 2026.